Lato sprzyja rodzinnym wyjazdom. To świetny czas na wspólne odkrywanie nowych miejsc i tworzenie wspomnień. Niestety, podróż samochodem, autobusem czy samolotem dla wielu małych dzieci wiąże się z masą nieprzyjemnych dolegliwości. Z chorobą lokomocyjną wśród najmłodszych zmaga się wielu rodziców. Wymioty, zawroty głowy czy nudności potrafią zepsuć nawet najlepiej zaplanowany urlop. W tym tekście opisujemy objawy choroby lokomocyjnej, a także doradzamy jak sobie z nimi radzić.
Choroba lokomocyjna – co to jest?
Chorobę lokomocyjną określa się czasami mianem kinetozy. To zespół objawów, które występują w trakcie podróży różnymi środkami transportu – najczęściej podczas jazdy samochodem, autobusem, lotu samolotem (choroba powietrzna) lub rejsu statkiem (choroba morska).
Choroba lokomocyjna powstaje na skutek konfliktu informacji docierających do mózgu. Oczy widzą wnętrze pojazdu, które wydaje się nieruchome, ale błędnik, odpowiadający za orientację w przestrzeni, odnotowuje ruch środka transportu. Układ nerwowy otrzymuje sprzeczne sygnały, a to prowadzi do wystąpienia charakterystycznych symptomów.
Chociaż choroba lokomocyjna może dotknąć każdego, niezależnie od wieku, to najczęściej przytrafia się dzieciom między 2. a 12. rokiem życia. U niemowląt występuje niezwykle rzadko, ze względu na to, że ich układ równowagi nie jest jeszcze odpowiednio rozwinięty.
Objawy choroby lokomocyjnej u dzieci
Pierwsze oznaki choroby mogą wystąpić już po kilku minutach podróży, choć u niektórych maluchów pojawiają się dopiero podczas dłuższej jazdy. Do najczęstszych symptomów należą:
- Nudności,
- Wymioty,
- Zawroty głowy,
- Ból brzucha,
- Zimny pot,
- Blada skóra,
- Osłabienie,
- Senność,
- Brak apetytu.
Warto pamiętać, że małe dzieci często nie potrafią konkretnie opowiedzieć o swoich dolegliwościach. Gdy pojawią się u nich objawy choroby lokomocyjnej, mogą być bardziej marudne lub płaczliwe niż zwykle. Należy uważnie obserwować malucha. Szybka reakcja na pierwsze zmiany w zachowaniu pomoże zapobiec nasileniu symptomów.

Od czego zależy, czy dziecko będzie chorować?
Istnieje kilka czynników zwiększających ryzyko wystąpienia choroby lokomocyjnej. Nie wszystkie dzieci jej doświadczają. Zauważono jednak, że większa podatność występuje u maluchów:
- Z migrenowym bólem głowy lub rodzinną skłonnością do migreny,
- Które łatwo łapią infekcje ucha,
- Wrażliwych na intensywne zapachy,
- Podróżujących, po wyjątkowo krętych lub wyboistych drogach,
- Używających telefonu bądź tabletu w trakcie jazdy.
Innymi przyczynami, które również mogą wpływać na powstawanie choroby lokomocyjnej są zmęczenie dziecka, a także stres związany z podróżą.
Jak przygotować malucha do podróży?
Istnieje kilka sposobów na to, aby zmniejszyć ryzyko pojawienia się nieprzyjemnych objawów. Przede wszystkim należy zadbać o to, aby dziecko było wypoczęte i wyspane. Zmęczenie może znacznie nasilać dolegliwości. Ponadto dobrze, żeby maluch zjadł lekki posiłek przed podróżą. Nie powinien się objadać. Najlepiej sprawdzi się lekkostrawne śniadanie – owoc, kanapka lub sucharki. Rodzic powinien unikać karmienia pociechy tłustymi, ciężkostrawnymi potrawami lub słodyczami.
Równie ważne jest, aby zadbać o odpowiednie nawodnienie. Regularne popijanie nawet niewielkich ilości wody niegazowanej może pozytywnie wpłynąć na samopoczucie podróżującego malucha.
Zasady podróżowania z dzieckiem
W trakcie jazdy warto zadbać o kilka prostych kwestii, które mogą znacząco zmniejszyć ryzyko wystąpienia objawów choroby lokomocyjnej u dziecka.
- Posadź dziecko tak, aby mogło patrzeć przed siebie. Jeśli podróżujesz samochodem najlepiej sprawdzi się środkowy fotel tylnej kanapy – oczywiście, jeżeli pozwalają na to kwestie bezpieczeństwa i montaż fotelika. Zapewnij maluchowi miejsce z dobrym widokiem na drogę.
- Zachęć dziecko do obserwowania tego, co za oknem. Czytanie książeczki lub korzystanie z tabletu nie są wskazanym rozwiązaniem na zajęcie malucha w trakcie jazdy. Skupianie wzroku na jednym przedmiocie wewnątrz poruszającego się pojazdu zwiększa ryzyko wystąpienia nudności.
- Rób przerwy, zwłaszcza podczas dłuższych podróży. Łyk świeżego powietrza i rozprostowanie nóg pomogą organizmowi odzyskać równowagę.
- Unikaj intensywnych zapachów w aucie. Nie używaj mocnych perfum, nie pal papierosów przy dziecku. Zwróć również uwagę na temperaturę w pojeździe – powinna być optymalna i przyjemna dla malucha.
Domowe sposoby na chorobę lokomocyjną u dzieci
Niektórzy rodzice wykorzystują naturalne metody łagodzenia symptomów choroby. Jednym z naturalnych sojuszników w powstrzymywaniu objawów kinetozy jest korzeń imbiru. Zmniejsza zawroty głowy, hamuje odruch wymiotny a także skutecznie łagodzi mdłości. W zależności od wieku dziecka można mu podać herbatkę z dodatkiem imbiru lub cukierki imbirowe.
Niektórym dzieciom pomaga spokojne, powolne oddychanie. Warto też zająć czymś myśli i odwrócić uwagę od nieprzyjemnych doznań. Przykładowo, można włączyć dziecku cichą muzykę.
Wybierając się w podróż z dzieckiem, zawsze warto zabrać ze sobą zapas wody i wilgotnych chusteczek. Jeśli obawiasz się choroby lokomocyjnej, spakuj również zapasowe ubrania, a także woreczki na wymioty. Z takim wyposażeniem poradzisz sobie, jeśli objawy się nasilą.
Leki na chorobę lokomocyjną
W aptekach dostępne są zarówno leki stosowane w zapobieganiu chorobie lokomocyjnej, jak i suplementy lub produkty spożywcze reklamowane jako pomocne podczas podróży. Mają różny skład, skuteczność i ograniczenia wiekowe, dlatego przed zastosowaniem należy sprawdzić ulotkę konkretnego preparatu.
Minimalny wiek stosowania zależy od substancji czynnej i konkretnego preparatu. Dlatego przed podaniem dziecku leku należy sprawdzić ulotkę i dawkowanie, a w razie wątpliwości skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Warto uważnie dobierać leki na chorobę lokomocyjną, które podajesz swojemu dziecku, ponieważ niektóre z nich powodują zwiększoną senność. Dziecko zamiast cieszyć się z wyjazdu będzie zmęczone i niechętne do jakichkolwiek aktywności.
Czy kinetoza wymaga konsultacji z lekarzem?
Choroba lokomocyjna u dzieci nie jest groźna dla ich zdrowia. Czasami jednak objawy wyjątkowo mocno się nasilają. Wówczas warto skonsultować stan dziecka z pediatrą. Zwłaszcza, jeśli:
- Objawy choroby lokomocyjnej pojawiają się również poza podróżą,
- Wymioty są obfite, a dziecko trudno po nich nawodnić,
- Zawroty głowy są bardzo nasilone,
- Dolegliwości pojawiły się nagle u starszego dziecka, które wcześniej dobrze znosiło podróże.
Lekarz odpowiednio zbada dziecko, wykluczy inne schorzenia oraz pomoże dobrać odpowiednią metodę leczenie choroby lokomocyjnej.
Czy dziecko może wyrosnąć z choroby lokomocyjnej?
Tak – u wielu dzieci objawy kinetozy ustępują wraz z wiekiem, ponieważ dojrzewa ich układ nerwowy. Organizm coraz lepiej radzi sobie z odbieraniem bodźców związanych z przemieszczaniem się.
Nie należy jednak bagatelizować choroby lokomocyjnej i traktować jej jako zespołu przejściowych objawów. Zawsze warto odpowiednio przygotować malucha do podróży. Stosowanie sprawdzonych metod może znacząco poprawić komfort dziecka.
Bezpieczna podróż do celu bez nieprzyjemnych objawów
Choroba lokomocyjna u niemowląt zazwyczaj nie występuje. To częsta przypadłość u dzieci powyżej 2. roku życia. Objawia się przede wszystkim zawrotami głowy, nudnościami i wymiotami, a jej przyczyną jest zakłócenie przetwarzania bodźców przez układ równowagi. Istnieją jednak sprawdzone metody domowe, a także lekarstwa, które znacząco łagodzą symptomy. Pozwalają one maluchowi przejechać nawet długą trasę w spokoju i bez nieprzyjemnych dolegliwości.